Wijthmen

Veel buurtschappen en dorpjes zijn in de afgelopen decennia door de uitdijende stad Zwolle opgeslokt, maar Wijthmen en Windesheim, hebben toch enigszins hun dorpse karakter weten te behouden. Wijthmen (spreek uit: Wietem) ligt enkele kilometers ten zuidoosten van Zwolle aan de N35, de provinciale weg naar Heino en Raalte.

Wijthmen maakt onderdeel uit van de wijk Marsweteringlanden, waartoe ook de buurtschap Herfte en het bedrijventerrein Marslanden-zuid behoort. Een geliefde plek in de zomermaanden is de Wijthmenerplas, een grote recreatieplas die in de jaren zeventig ontstaan is als gevolg van zandwinning ten behoeve van de bouw van wegen en dijken.

Wijthmen werd al in 1207 als buurtschap genoemd. De oudste sporen van bewoning stammen uit de jonge steentijd. Bij opgravingen zijn voorwerpen gevonden die duiden op contact tussen de vroege bewoners van deze plek en het Romeinse Rijk. Wijthmen kent twaalf rijksmonumenten, waaronder Huize Soeslo. De buitenplaats stamt oorspronkelijk uit de 17e eeuw en bestond toen uit slechts één bouwlaag. Deze zogenaamde spijker werd in 1815 uitgebreid met een nieuw gebouw met twee bouwlagen, dat aan de voorzijde van het oorspronkelijke gebouw werd geplaatst. Ook het bekende café-restaurant De Mol, gevestigd in een boerderij uit 1800 en gelegen aan de provinciale weg heeft de status van rijksmonument.

Nog steeds heeft Wijthmen (630 inwoners) een eigen basisschool, een eigen kerk, een voetbalvereniging en een verenigingsgebouw, maar de laatste kruidenierswinkel is in 1999 gesloten. In het dorpsplan van Wijthmen, dat overigens ook de buurtschappen Zalné en Gerfte omvat, wordt gesproken over uitbreiding met maximaal 250 woningen, onder voorwaarde dat de identiteit, de leefbaarheid en de ruimtelijke structuur van het dorp behouden blijft. De N35 zal de komende jaren opgewaardeerd worden en om Wijthmen heen gelegd worden.