Ontstaan van de IJsseldelta

De landschappelijke kernkwaliteiten van de delta langs de IJssel vormen het krachtige uitgangspunt voor ruimtelijke ontwikkeling. Deze kwaliteiten zijn de weidsheid van het grasland, de ouderdom van de Polder Mastenbroek en hoogteverschillen die er van nature zijn (rivierduinen en oeverwallen langs de rivier) en die door de mens zijn aangelegd in de vorm van terpen en dijken. De gebiedspartijen willen het deltakarakter behouden en versterken. Dit betekent in de eerste plaats dat de aanwezige waarden worden gekoesterd en beheerd. Daarnaast zal de beleving van de delta op allerlei plaatsen worden versterkt, onder andere door het natuurlijke reliëf te herstellen en allerlei waterstaatswerken te behouden of te herstellen (kreken, hanken, voormalige sluisjes of duikers, etc.).

Polder sinds 1364
Voor 1364 was polder Mastenbroek een moerassig gebied waar in de zomer vee werd geweid en zo veel mogelijk hooi werd geoogst. In 1364 besluiten de bisschop van Utrecht en steden als Kampen, Hasselt en Zwolle, tegen het zere been van de ridders van die tijd (de heren Van Voorst) om het gebied helemaal te ontginnen en te voorzien van een dijk rondom deze polder. De landmeter Frederik Stoeveken heeft daarna de verdeling van de gronden uitgezet en alle investeerders van toen kregen daarvan hun deel. Het leidde uiteindelijk ertoe dat in 1394 de eerste grootschalige, strak rechtlijnige polder af was. Een uniek stukje Nederland dat het resultaat werd van overleg in de Middeleeuwen. Sommige elementen zoals de kronkelige waterlopen in deze Polder zijn oorspronkelijker en daarmee ouder.

Strijd in de Delta
Het landschap van Polder Mastenbroek, Kampereiland en de buitenpolders vertellen het verhaal van de eeuwenoude relatie met het water dat de ene keer vanuit de rivier kwam, dan weer van de zee, maar het kon net zo goed neerslag zijn. Niet voor niks woonde men al vanouds op terpen. Terpen en dijken zijn zichtbare tekenen in het landschap die eeuwenlang van pas kwamen als het water weer te hoog in de polder kwam. In Nationaal Landschap IJsseldelta ligt bijvoorbeeld Nederlands oudste stenen zeewering: de Stenen Dijk bij Hasselt. Een hypermoderne waterkering zoals de Balgstuw bij Ramspol laat zien dat het gevecht tegen het water nog steeds actueel is.

Weidse weiden
Een belangrijk kenmerk van het hedendaagse landschap is de weidsheid, maar vóór 1850 was het landschap langs de weteringen veel meer besloten vanwege de vele erfbeplantingen en geriefhoutbosjes: bijna ieder erf had wel zo’n bosje. Op sommige plaatsen is het tegenwoordig mogelijk om meer dan 8 km ver te kijken over de groene weiden. Deze openheid wordt in stand gehouden door de melkveehouderij die voornamelijk graslanden exploiteert. Overigens is het gras in deze streken (vooral van de kleigronden van het Kampereiland en westelijk van Genemuiden) van bijzonder goede kwaliteit. In vroeger tijden werd het hooi vervoerd naar West-Nederland om daar de paarden van het leger een goede maaltijd mee te geven, maar het werd ook geëxporteerd.

In de IJsseldelta
Karakteristieke Hanzesteden, water, bruisende evenementen, polderlandschap... Kortom: Nederland in het klein! Een regio vol verrassingen in de provincie Overijssel. Proef, logeer, doe, shop, beleef, beweeg en ervaar! Kom en duik in deze prachtige IJsseldelta.